BSD

Parasja Wajetse, Genesis 28:10-32:3

Profetenlezing, Hosea 12:13-14:10

ladder In deze parasja lezen wij over het verblijf van aartsvader Jacob voor een periode van twintig jaar buiten de grenzen van het land Kanaän en wel in de plaats Charan waarin afgodendienst, wichelarij en bedrog hoogtij vierden. Juist op deze onreine plek moest Jacob een vrouw uit de familie van zijn moeder Rivka zoeken en juist op deze plek huwt Jacob en brengt de twaalf stammen in volkomenheid en in overeenstemming met de Tora voort.

Voordat Jacob echter naar Charan vertrok heeft hij eerst nog veertien jaar in het leerhuis van Sjem en Ever doorgebracht. Na veertien jaar verliet Jacob Beer Sjeva. Onderweg kwam Jacob Elifaz de zoon van Esav tegen. Na al die jaren was de toorn van Esav niet afgezakt en Esav wilde nog steeds zijn tweelingbroer ombrengen. Elifaz stond met opgeheven zwaard om Jacob de dodelijke slag toe te brengen en hiermee de opdracht van zijn vader te vervullen. Jacob, met hulp van HaSjem, overtuigde Elifaz ervan om al zijn bezit te nemen omdat volgens de Tora een arme als een dode wordt beschouwd. Hierop nam Elifaz alles wat Jacob aan bezit bij zich had en liet hij Jacob geheel beroofd achter.

Jacob bereikte een plaats en zei het avondgebed en legde (twaalf) stenen om zijn hoofd neer om zich tegen de wilde dieren te beschermen en viel in slaap. Hij droomde en zie een ladder die op de aarde stond en tot in de hemel reikte. Op de ladder stegen en daalden engelen van HaSjem. De engelen die Jacob in het land Kanaän vergezelden bestegen de ladder terug naar de hemel en de engelen die Jacob in het buitenland zouden vergezellen daalden de ladder af.

HaSjem zegende Jacob in de droom en beloofde Jacob dat Hij met hem mee zou gaan. Ook laat HaSjem de vier ballingschappen zien die het nageslacht van Jacob later in de tijd zullen doorstaan. De eerste ballingschap is Babel. Babel bestijgt 70 treden van de ladder en valt. (Het aantal treden komt overeen met het aantal jaren.) Vervolgens bestijgen de Meden 52 treden en vallen. Daarna de Grieken die 180 treden bestijgen en vallen. Als laatste bestijgt Edom de ladder en Edom blijft maar stijgen zodat Jacob hier bevreesd van wordt. HaSjem stelde Jacob gerust en zei dat Edom bijna de zetel van HaSjem zal bereiken en daarna zal vallen. En jij Jacob jij zult stijgen zonder te vallen.

Na deze droom ontwaakte Jacob en bouwde op deze heilige plaats een altaar van de steen die zijn hoofd beschermd had tijdens de nacht. In vers 11 lezen wij dat Jacob stenen (meervoud) nam en in vers 18 staat dat Jacob de steen (enkelvoud) nam. Er wordt namelijk verteld dat de stenen, twaalf in getal en al vooruitliep op de twaalf stammen die uit Jacob voort zullen komen, onderling ruzie hadden op wie van hen de rechtvaardige Jacob zijn hoofd zou leggen. Uiteindelijk hebben de stenen besloten om de ruzie op te heffen en allen samen tot een steen te worden, de eenheid die de basis is van het joodse volk.

Jacob bracht een offer en maakte een gelofte. Jacob vroeg onder andere om eten voor onderweg en om een kledingstuk om aan te trekken, Elifaz had immers alles van Jacob afgenomen. Hierna ging Jacob op weg en kwam in Charan. Bij de bron ontmoette hij Rachel, de jongste dochter van Lavan. Zij was de liefde van zijn leven. Jacob kuste haar en weende. Hij weende omdat hij met zijn profetische visie had gezien dat zij niet naast hem in het graf zou liggen. Een andere reden kan zijn dat hij met lege handen was aangekomen (in tegenstelling tot Eliëzer de knecht van Abraham) en haar geen bruidsschat kon geven als waardering voor de taak van de joodse vrouw.

Voordat Jacob met zijn geliefde kon trouwen, werkte hij zeven jaar als schaapherder bij zijn schoonvader Lavan. Vanaf het moment dat Jacob in Charan aankwam rustte er een zegen op Charan. Bij het waterputten uit de bron steeg het water vanzelf naar boven en tevens werden de kudden van Lavan steeds groter en talrijker. Na zeven jaar dienst als schaapherder van Lavan vroeg Jacob Lavan om hem Rachel zijn jongste dochter te brengen. Jacob vroeg hier bewust om Rachel en benadrukte dit met de toevoeging jongste dochter omdat Jacob zeer goed op de hoogte was van het bedriegen van Lavan. Vierentachtig jaar oud trouwde Jacob met Lea en met Rachel. Na de huwelijksweek met Lea huwde Jacob aansluitend met Rachel en werkte vervolgens nog zeven jaar als schaapherder bij Lavan.

Van Rachel wordt verteld dat zij schoon van uiterlijk en schoon van gestalte was en van Lea wordt verteld dat zij fletse ogen had. De ogen van Lea waren flets geworden vanwege de vele gebeden en het vele wenen. Het was welbekend dat Isaac en Rivka twee zonen hadden en Lavan twee dochters. De oudste zoon (Esav) voor de oudste dochter (Lea) en de jongste zoon (Jacob) voor de jongste dochter (Rachel). Lea wilde helemaal niet met de slechte Esav trouwen en heeft HaSjem gesmeekt om dit niet te laten gebeuren. Haar gebeden zijn gehoord en zij trouwde zelfs nog voor haar zus Rachel met de rechtvaardige Jacob. Lea heeft ook de meerderheid van de stammen gebaard en uit haar zonen kwamen de priesters en levieten (Levi) en koningen (Juda) voort. Zij heeft voorts aan Jacob de eerstgeboren zoon, Ruben, gebaard en zij had het privilege om naast Jacob in het graf van Machpela begraven te worden. Kortom, de kracht van het gebed is groot.

Toen Lea haar vierde zoon ter wereld bracht loofde en dankte zij HaSjem dat zij meer dan haar deel had ontvangen en daarom noemde zij haar zoon Jehoedah. Hiervan is het woord voor jood afgeleid, jehoedi. Een jood is iemand die de naam van HaSjem looft en prijst. Een eenvoudige rekensom laat zien (12:4) dat elke vrouw van Jacob drie zonen zou baren.

Nu Lea haar vierde zoon baarde ontving zij meer dan haar deel en dit leidde bij Rachel tot jaloersheid (jaloersheid voor goede daden) en eiste zij van Jacob kinderen. Rachel gaf vervolgens in navolging van aartsmoeder Sara haar dienstmaagd Bilha Jacob tot vrouw. Bilha baarde Jacob Dan en Naftali. Ook Lea gaf haar dienstmaagd Zilpa Jacob tot vrouw en zij baarde Jacob Gad en Asjer.

Vervolgens baarde Lea nog twee zonen: Jissaschar en Zevulun en in haar zevende zwangerschap smeekte Lea van HaSjem dat dit een dochter mocht zijn. Opdat het deel van haar zus Rachel niet minder dan het deel van de dienstmaagden zou zijn. HaSjem heeft haar gebed gehoord en is de zoon in een dochter veranderd. Lea gaf haar de naam Dina.

Nu herinnerde HaSjem Rachel omdat zij haar zus Lea in haar huwelijksnacht met Jacob niet beschaamd heeft en haar de afgesproken tekenen heeft doorgegeven. Jacob en Rachel hadden onderling dingen afgesproken omdat zij wisten dat Lavan een grote bedrieger was. Echter om Lea niet te beschamen had zij zichzelf opgeofferd. Dat zij een week later met Jacob zou trouwen was haar onbekend. Rachel werd zwanger en baarde een zoon die zij Josef noemde opdat HaSjem haar een andere zoon mag toevoegen.

Nu ook Rachel een zoon ter wereld heeft gebracht gaf Jacob de wens te kennen weer naar het land Kanaän terug te keren. Nu Josef geboren was vertrouwde Jacob erop dat hij veilig naar huis kon keren: Het huis van Jacob zal het vuur zijn, het huis van Josef de vlam en het huis van Esav de stoppels: zij zullen hen in brand steken en verteren en van het huis van Esav zal niemand ontkomen want HaSjem heeft het gesproken, Obadja 1:18.

Lavan wilde hem nog niet laten gaan en zo werkte Jacob nog zes jaren bij Lavan voor zijn broodwinning. Jacob kreeg altijd het slechtste deel van Lavan, maar HaSjem zegende Jacob en Jacob werd steeds rijker. Na twintig jaar verblijf in Charan kreeg Jacob de opdracht van HaSjem om naar zijn vaders huis terug te keren. Jacob deelde dit aan zijn vrouwen en kinderen mee en zij stemden in en verlieten Charan.

Toen Lavan later ontdekte dat Jacob met heel zijn familie en bezit vertrokken was zette hij een achtervolging in. Voordat Lavan echter Jacob ontmoette, waarschuwde HaSjem hem om Jacob geen kwaad te doen en daar heeft hij zich aangehouden. Lavan beschuldigde Jacob ervan dat hij zijn terafim, zijn afgoden had gestolen. Hierop antwoordde Jacob dat degene bij wie hij de terafim zal vinden niet zal leven. Jacob wist niet dat Rachel de terafim had gestolen. Hierdoor is Rachel helaas jong gestorven. Zij is later onderweg bij de geboorte van haar tweede zoon overleden. Na een huiszoeking heeft Lavan echter niets gevonden. Lavan neemt afscheid van zijn dochters en kleinkinderen. Lavan sloot met Jacob een verbond met een gedenksteen als getuige. Lavan noemde deze gedenksteen Jegar Sahadoeta en Jacob noemde het Gal Ed. Jegar Sahadoeta is Aramees en de taal die in Aram werd gesproken en dit betekent hetzelfde als Gal Ed: steenhoop als getuige.

Zij richtten hierbij een maaltijd aan en de volgende ochtend scheidden zich de wegen van Lavan en Jacob. De engelen van het land Kanaän kwamen Jacob al tegemoet om hem verder op weg te vergezellen. De twee kampen van engelen die Jacob zag was een kamp van de engelen van het buitenland en een kamp van engelen die bij het land Kanaän horen.

In de volgende parasja de ontmoeting tussen Jacob en Esav, hoe zal dit aflopen.
De volgende parasja luidt Wajisjlach, Genesis 32:4-36:43.
De bijbehorende profetenlezing is Obadja 1:1-23.

In de toekomst zal iedereen toegeven en zal iedereen Jacob zegenen dat hij het eerstgeboorterecht en de daarbij behorende zegeningen heeft genomen. In de tijd van de ge'ula, de verlossing, zullen de volkeren hun instemming tonen met de zegeningen van het joodse volk zoals de profeet Jesaja 49:23 heeft gezegd.

Jael, januari 2014.

Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken.

Aantekeningen

Home Malben

printer

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, bovennatuurlijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.