BSD

Parasja Wajesjev, Genesis 37:1- 40:23

Profetenlezing Amos 2:6-3:8

Korenschoven - Van Gogh Na de opsomming van de plaatsen en nageslachten van Esav aan het einde van de vorige parasja, zijn wij nu weer terug bij aartsvader Jacob. Jacob vestigde zich in het land Kanaän en wilde hier na al die jaren van achtervolging en bedrog zich rustig nederzetten. Voor rechtvaardigen wacht echter de echte rust in de komende wereld en niet in deze wereld. Daarom overkwam Jacob nu de gebeurtenissen met zijn zoon Josef. Josef was de geliefde zoon van Jacob omdat hij de eerstgeboren zoon van zijn vrouw Rachel was. Jacob had met zijn profetische visie gezien dat de weg van Josef een andere weg zou zijn dan die van zijn broers. De broers van Josef waren schaapherders en bevonden zich in het veld ver weg van het sociale leven om zo de Tora zonder de wereldse afleidingen te kunnen naleven. De weg van Josef zou echter een weg als koning middenin de wereld zijn. Daarom had Jacob een speciale mantel, als symbool voor koningschap, voor Josef laten maken Behalve deze mantel, leerde Jacob met Josef Tora, terwijl de broers buiten in de velden de kudden weiden. Zo werd Josef spiritueel op het komende voorbereid.

Josef droomde een droom en vertelde deze aan zijn broers. In de droom bevonden zij zich in het veld en waren bezig met het binden van de korenschoven. Opeens richtte de korenschoof van Josef zich op en alle andere korenschoven bogen rondom voor de korenschoof van Josef neer. De broers konden uit de droom begrijpen dat Josef als koning over hen zou heersen en hun haat ten opzichte van Josef vergrootte zich. De broers konden niet in vrede met Josef omgaan. Hoewel broederhaat geen goede eigenschap is, kunnen wij hier toch iets positiefs over de broers leren: hun hart en hun mond waren eender en zij pretendeerden niet dat zij hun broer Josef liefhadden.

De tweede droom van Josef speelde zich af in de hemelse gewesten. In deze droom bogen de zon (Jacob), de maan (Bilha) en elf sterren (de broers) voor Josef. Jacob wees Josef over deze droom terecht om de huisvrede te bewaren. De broers benijdden Josef maar Jacob hield een afwachtende houding aan wat de komende gebeurtenissen zouden brengen.

Ondanks de haat en het daarmee gepaard gaande gevaar, stuurde Jacob Josef naar zijn broers toe. Josef stond onmiddellijk klaar om de opdracht van zijn vader uit te voeren. Toen Josef uiteindelijk zijn broers in Dotan had gevonden, namen de broers de kans waar om aan hun haat uiting te geven. Ruben als oudste zoon wilde geen moord begaan en vond een tussenoplossing om Josef in de put te werpen. Ruben had de bijbedoeling om Josef op een later tijdstip uit de put te halen en om hem weer naar zijn vader terug te brengen. De broers namen hem de mantel af en wierpen Josef in de put.

De put was zonder water, maar wel vol met slangen en schorpioenen die zich in de muren van de put verstopt hadden en verstopt bleven. Omdat Josef een rechtvaardige was, beschermde HaSjem hem voor die gevaarlijke dieren. Ook de welriekende handelswaar van de Ismaeliëten was een teken van HaSjems bescherming. Tijdens de verkoop van de 17 - jarige Josef hielden bij de broers de haat en de jaloersheid op te bestaan. Zij zagen dit als een teken uit de hemel dat hun daad goedgekeurd werd. Josef werd vele malen verkocht totdat hij uiteindelijk bij Potifar in Egypte terecht kwam. Josef kreeg onderweg toestemming om bij het graf van zijn moeder Rachel in Efrat te bidden. Bij het graf weende Josef en zei: "Moeder, mijn moeder kijk en zie hoe je zoon als een slaaf verkocht is en er is niemand die zich over mij ontfermt!" Na veel smeekbeden hoorde Josef de stem van zijn moeder en zij zei tegen hem: "Josef, mijn zoon, ik weet van je last en nood. Maar wacht op HaSjem en wees niet bang want HaSjem is met je en Hij zal je uit al je noden redden."

Na de verkoop keerden de broers met angst en beven met de bloed besmeurde mantel van Josef naar hun vader Jacob terug. De broers hadden een geitenbokje geslacht om daarmee de mantel te bestrijken, alsof een wild dier Josef had verslonden Het bloed van een geitenbokje komt namelijk zeer overeen met het bloed van een mens. Jacob was en bleef ontroostbaar. Wanneer iemand overlijdt is het geheel volgens de regels van de natuur dat deze persoon na verloop van tijd vergeten wordt. Echter hier geldt dat Josef niet is overleden en daardoor was Jacob al die 22 jaren van scheiding ontroostbaar.

Vervolgens staat hierna in Genesis 37:36 dat Josef naar Egypte is afgedaald en aan Potifar is verkocht. Het daarop volgende vers in Genesis 38:1 gaat over op de afdaling van Juda. Rasji stelt hier de vraag waarom deze twee onderwerpen naast elkaar voorkomen. Juda daalde in zijn grootheid in de ogen van zijn broers omdat de broers het leed van hun vader Jacob niet konden verdragen. Juda had immers het initiatief genomen om Josef te verkopen in plaats van hem te vermoorden. Had Juda hen gezegd om Josef weer veilig thuis te brengen dan zouden zij daarna geluisterd hebben.

In de volgende verzen wordt hier het relaas gedaan over Juda. Juda huwde en er werden hem drie zonen geboren: Er, Onan en Sela. Er huwde met Tamar, maar Er was slecht zoals zijn naam dat aanduidde en HaSjem doodde Er. De letters van de naam Er zijn ayin en resj. Wanneer je deze letters omdraait dat verkrijg je het woord ra. Ra betekent slecht. Vervolgens huwde Onan met Tamar een leviraatshuwelijk. 1) Het gedrag van Onan was niet goed en HaSjem doodde ook hem. De naam Onan betekent iemand die zijn zaad verspilt.

Nu de eerste twee zonen van Juda dood waren, was hij niet van wille om zijn derde zoon Sela aan Tamar uit te huwelijken. Juda stuurde haar terug naar haar vaders huis. De vrouw van Juda stierf en Juda ging de schaapskudden in Timna scheren. Tamar kreeg dat te horen en zij verkleedde zich als een hoer. Zij ontmoetten elkaar en in Juda kwam een sterk (vanuit de hemel gestuurd) verlangen op en kwam tot haar. Ongeveer drie maanden later werd Juda verteld dat zijn schoondochter Tamar gehoereerd heeft en zwanger is. Juda beval haar naar buiten te halen en haar te verbranden. In aller eenvoud en op indirecte wijze om haar schoonvader niet publiekelijk te beschamen zei zij: aan wie deze zegelring, snoeren en staf behoren, van die ben ik zwanger. Juda herkende zijn eigendom en stelde haar in het gelijk omdat hij verzuimd had zijn derde zoon Sela aan haar te geven. Publiekelijk gaf Juda zijn ongelijk toe en dit is een passend gedrag voor een leider en een koning. Wij zien later dat uit Juda de koningen voortkomen. Uit deze zwangerschap werden Perets en Zerach geboren en Perets is de overgrootvader van koning David en derhalve is de Mesjiach, de Messias ook zijn nakomeling.

Nu zijn wij weer terug bij Josef in Egypte. Josef is slaaf in het huis van Potifar. Tijdens het werk was de Naam van HaSjem onophoudelijk in de mond van Josef aanwezig. Potifar begreep dat HaSjem met Josef was en dat Hij alles door de hand van Josef deed gelukken. Daarom stelde Potifar hem over zijn hele huis en over al zijn zaken aan. Nu kreeg Josef te maken met de verleidingen van de vrouw van Potifar. Zij had namelijk in de sterren gezien dat zij kinderen uit Josef zou krijgen. Dit gold echter voor haar dochter Osnat. [Osnat was de dochter van Dina en Chamor die via een omweg naar Egypte was gekomen. Zij werd door Potifar en zijn vrouw als eigen dochter opgevoed. Zij werd later de vrouw van Josef]. Josef weerstond de verleidingen en keek haar zelfs niet aan. Op de feestdag van de Egyptenaren bevond niemand zich in huis en de vrouw van Potifar nam haar kans waar om Josef uiteindelijk te verleiden, maar faalde, en Josef liet een kleed bij haar achter. De vrouw van Potifar verzon een verhaal over het wangedrag van Josef dat hem in de gevangenis deed belanden. Van de positie van een slaaf in een vreemd land daalde Josef nog verder naar beneden als gevangene in een vreemd land. Ook hier in de gevangenis was HaSjem met Josef en HaSjem deed Josef alles op bovennatuurlijke wijze gelukken.

In de gevangenis bevonden zich na deze dingen ook de schenker en de bakker, zij hadden namelijk tegen Farao de koning van Egypte gezondigd. Farao had namelijk een vlieg in de wijnbeker gevonden en een steentje of een kluitje aarde in het gebakken brood en had hen naar de gevangenis gezonden. In de gevangenis droomden zij beiden een droom. De daaropvolgende ochtend vond Josef hen met mismoedige gezichten en vroeg hen wat er gebeurd was. Josef die zelf een gevangene was en genoeg aan zijn eigen leed en nood had, interesseerde zich toch voor zijn medemensen en dit leidde later tot zijn eigen bevrijding uit de gevangenis. Vervolgens verhaalde de schenker de droom die hij had gedroomd. Josef vertelde hem, met hulp van HaSjem, de betekenis van de droom. Over drie dagen zal Farao je positie weer herstellen. Josef voegde hier een eigen wens aan toe en wel om hem bij de Farao te herinneren om hem uit de gevangenis te halen. Omdat Josef hier op mensen vertrouwde en niet op HaSjem vergat de schenker Josef en werd het verblijf van Josef in de gevangenis met twee jaar verlengd. Toen de bakker vernam dat de droom van de schenker een goede uitleg had, verhaalde ook hij Josef zijn droom. Bij deze droom deelde Josef niet onmiddellijk de betekenis mee, alleen op aandringen van de bakker antwoordde hij en zei dat de bakker over drie dagen gehangen zou worden. Wanneer wij deze twee dromen bekijken dan valt op dat de droom van de schenker een actieve droom is. Hieruit kan afgeleid worden dat de schenker weer actief bij de Farao in dienst gesteld zou worden. De droom van de bakker is passief. Er werd van zijn korven door de vogels gegeten en hem stond de doodstraf te wachten.

Bij de uitleg van de droom van de schenker staat geschreven, Genesis 40:12, dat Josef "zei" en bij de uitleg van de droom van de bakker staat geschreven, Genesis 40:18, dat Josef "antwoordde en zei". Josef wilde de slechte tijding niet vertellen. Alleen op aandringen van de bakker antwoordde hij en zei. Hieruit kunnen wij leren dat wij niet zo snel moeten zijn met het vertellen van een slecht bericht.

De volgende parasja luidt: Miqets, Genesis 41:1-44:17
De bijbehorende profetenlezing is 1Koningen 3:15-4:1

Jael, maart 2014.

Noot
1) Wanneer een man komt te overlijden zonder kinderen na te laten dan is zijn broer verplicht om de weduwe te huwen om het huwelijk van zijn overleden broer voort te zetten. Zo niet, dan moet de broer het gebod van de lossing nakomen opdat de weduwe met een ander kan hertrouwen. De lossing vindt plaats op het rabbinaat. Het leviraatshuwelijk komt tegenwoordig niet meer voor; het gebod van de lossing wordt tot op de dag van vandaag uitgevoerd. Een voorbeeld van een lossing komt in de feestrol Ruth voor.

Bij parasja Wajesjev

'Deze zijn de generaties van Jacob: Jozef was zeventien jaar oud....' (Genesis 37:2)

Had dit vers niet als volgt moesten luiden 'Deze zijn de generaties van Jacob: Ruben, Simeon etc'? Waarom begint het met Jozef?

Alles wat Jacob was overkomen, overkwam ook Jozef. Jacob was besneden geboren, zo was ook Jozef besneden geboren. De moeder van Jacob was onvruchtbaar en de moeder van Jozef was onvruchtbaar. De moeder van Jacob had moeilijkheden bij de bevalling, zo had de moeder van Jozef moeilijkheden bij de bevalling [van Benjamin]. De moeder van Jacob baarde twee zonen en de moeder van Jozef baarde twee zonen. Jacob werd gehaat door zijn broer en Jozef werd gehaat door zijn broers. De broer van Jacob wilde hem doden, zo wilden de broers van Jozef hem doden.

Jacob was een schaapherder en Jozef was een schaapherder [tot zeventien jaar]. Jacob werd vervolgd en Jozef werd vervolgd. Jacob was gezegend met tien zegeningen en Jozef was gezegend met tien zegeningen. Jacob was uit het land Israël verbannen en Jozef was uit het land Israël verbannen. Jacob huwde buiten het land Israël en Jozef huwde buiten het land Israël. Jacob verwekte kinderen buiten het land Israël en Jozef verwekte kinderen buiten het land Israël. Jacob werd begeleid door engelen en Jozef werd begeleid door engelen. Jacob werd een groot man door middel van een droom en Jozef werd groot door middel van een droom. Het huis van de schoonvader van Jacob werd gezegend vanwege Jacob en het huis van de schoonvader van Jozef werd gezegend vanwege Jozef. Jacob daalde af naar Egypte en Jozef daalde af naar Egypte. Jacob beëindigde de hongersnood en Jozef beëindigde de hongersnood. Jacob liet [zijn kinderen] zweren en Jozef liet [zijn broers] zweren. Jacob stierf in Egypte en Jozef stierf in Egypte. Jacob werd gebalsemd en Jozef werd gebalsemd. De beenderen van Jacob werden uit Egypte naar het land Israël gebracht en de beenderen van Jozef werden [door Mozes] uit Egypte naar het land Israël gebracht.

Jacob verwekte stammen en Jozef verwekte stammen. Jacob was 22 jaar van zijn vader gescheiden en Jozef was 22 jaar van zijn vader gescheiden. Jacob onderhield Jozef voor 17 jaar en Jozef onderhield Jacob voor 17 jaar. (Midrasj Rabbah, Zohar, et al)

Uit 'Wajesjev Q and A', Moshe Bogomilsky, Chabad.org

Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken.

Aantekeningen

Home Malben

printer

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, bovennatuurlijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.