BSD

Het concept van vrijheid

free Iedereen wil vrijheid. Het is een basisbehoefte van de mens. Tot op zekere hoogte, willen zelfs dieren vrijheid en voelen zich ongelukkig als ze het niet hebben.

Echter, de vraag wat vrijheid nu eigenlijk is, is niet duidelijk te beantwoorden. Veel mensen brengen hun leven door met het najagen van iets wat ze vrijheid noemen. Maar op een gegeven moment kunnen ze tot de ontdekking komen dat ze bedrogen zijn.

Onze parasja Behar geeft ons inzicht in de aard van onze vrijheid. Misschien daagt een aantal van onze aannames uit.

We weten allemaal dat een centraal thema in het jodendom is het feit dat we ontsnapt zijn uit de slavernij van Egypte -- en "vrijheid" verkregen. Maar in deze parasja zegt God over ons: "Het Joodse volk is mijn dienaar. Ze zijn mijn dienaren, omdat ik hen uit het land Egypte heb geleid" (Leviticus 25:55).

Zijn we vrij of zijn we dienaren? De Hebreeuwse tekst zou zelfs kunnen worden vertaald niet met "dienaren" maar met "slaven." Is dit onze bestemming? Om slaven te zijn?

Vanuit het oogpunt van de Tora, is onze grootste vrijheid het feit dat we ondergeschikten of zelfs "slaven" zijn van God. God is eeuwig, grenzeloos: volledig voorbij beperkingen. God is oneindige vrijheid. Hoe nauwer onze band en verbinding met God, hoe dichter we bij de ware vrijheid zijn. Het klinkt misschien paradoxaal, maar als we volkomen "slaven" van God kunnen worden, - ons volkomen onderwerpen aan zijn wil in elk detail van ons leven - dan zullen we helemaal en volkomen vrij zijn.

Dit punt is in feite in de Tora zelf terug te vinden. De reden waarom de Tora zegt dat we dienaren (of "slaven") van God zijn, is om uit te leggen dat we niet permanent slaven van welk mens ook mogen zijn. Inderdaad, er is een positief gebod om elke Jood, die zich in een positie van verachtelijke dienstbaarheid of slavernij bevindt, te verlossen. Dit is omdat, door zijn of haar aard, de Jood gebonden is als een dienaar van God. In relatie tot de hele mensheid en alles wat bestaat is de weg van de Jood er één van onbegrensde vrijheid.

"Die mij niet tot slaaf maakte"

In 1941 werden 30.000 Joden, door de nazi's, in het Kovno getto in Litouwen samen gedreven. Daar werden ze behandeld als slaven, en erger. Ze werden geslagen, gemarteld, vermoord. Maar tegelijkertijd gingen sommige aspecten van het leven door. In de synagogen was er het ochtendgebed.

Op een morgen, kwam de man die de gebeden leidt bij de zegen: "Gezegend zijt Gij, God .... die mij niet tot slaaf gemaakt hebt." Hij riep in angst: "Hoe kan ik dit gebed zeggen? Wij zijn slaven!" Zijn woorden raakten de harten van de andere bidders. Wanneer we letterlijk slaven van de Duitsers zijn, hoe kunnen we dan God bidden, dat Hij ons niet tot slaven maakte?

De vraag werd gesteld aan een rabbijn in het getto, en zijn antwoord is bewaard gebleven. We moeten het gebed zeggen, omdat geestelijk gezien de Jood altijd vrij is. Onze fysieke lichamen kunnen worden geknecht, maar niet onze zielen. Niets kan de ziel tot slaaf maken, de essentie van de Jood. 1)

1) Ontleend aan, Responsa from the Holocaust, p.85 door Rabbi Ephraim Oshry.

Door Tali Loewenthal

Bron: The Concept of Freedom

Aantekeningen

Home Malben

printer

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.