BSD

De afwezige Mozes

mozes

De parasja van deze week Tetzaveh (Exodus 27:20 - 30:10) heeft de schijnbaar twijfelachtige eer dat Mozes hierin niet wordt genoemd. Het is de enige lezing in de Tora - van de eerste parasja van het boek Exodus (waar hij geboren is) tot het einde van het boek Numeri- waar de naam van Mozes niet wordt genoemd. 1) Tetzaveh opent met de woorden V'Atah tetzaveh- "en jij zult bevelen." de "jij" is Mozes, en God vertelt hem hoe hij het Joodse volk moet instrueren. Maar het vers zegt alleen "jij" -geen naam, geen "Mozes."

Waarom?

Sommigen leggen uit dat de dag van het overlijden van Mozes, de 7 Adar, bijna altijd valt in deze week, en de afwezigheid van zijn naam is een passend symbool van zijn overlijden. Anderen suggereren dat het een gevolg is van Mozes' eigen woorden. Denk aan de gouden kalf episode? Het volk had gezondigd, en God stond op het punt hen te vernietigen en om opnieuw, met Mozes en zijn eigen dynastie, te beginnen. Mozes verdedigde zijn dolende schapen voor de Almachtige, en argumenteerde met Hem om hen te vergeven. En zo niet? En toen gebruikte Mozes hier een aantal zeer sterke woorden. "Mecheini na misifrecha - wis mij dan maar uit uw boek dat U hebt geschreven!" Mozes zelf zei dat zijn naam uit de Tora moest worden gewist als God Zijn volk niet zou vergeven. Dus, ook al heeft God hen vergeven, de woorden van een tzaddik (volmaakt rechtvaardig persoon) zijn eeuwig en laat indruk na. Het effect van deze woorden was dus dat ergens in het boek, in de Tora zijn naam zou worden gewist. Mozes zou ontbreken, waar hij normaal zou zijn verschenen. Zo komt het dat in de week, dat we zijn overlijden gedenken, de naam van Mozes is verdwenen.

Dat zeggen diverse commentaren. Maar, typisch is dat de chassidische commentaren, als gevolg van de innerlijke dimensie van de Tora, een stap verder en dieper gaan. Wat is een naam? vragen zij. Wie heeft een naam nodig? Heeft iemand een naam voor zichzelf nodig? Niet echt; hij weet wie hij is. Dus, een naam is in wezen voor anderen om zijn aandacht te trekken, zodat ze hem kunnen roepen enzovoort. Met andere woorden, een naam is slechts een voertuig voor anderen om te identificeren of een persoon te beschrijven; maar het gaat allemaal buiten de persoon zelf en raakt de buitenkant van zijn ware zijn, zijn innerlijke identiteit. Namen zijn ondergeschikt aan de essentie van een individu. De essentie van ieder mens, wie hij of zij werkelijk is, gaat boven een naam of titel uit.

Dus, waarom wordt de naam van Mozes niet genoemd? Omdat hij zei "Verwijder mij" na de zonde met het gouden kalf? Omdat hij met bravoure sprak jegens de Almachtige? Je denkt dat het een straf is? Helemaal niet, zegt de Rebbe. Integendeel, dit was misschien wel het grootste moment in het leven van onze grootste geestelijke leider.

Wat zouden we Mozes "finest hour" vinden? Het ontvangen van de Tora? Het leiden van de Joden naar de Exodus? Het splitsen van de zee? Zou je geschokt zijn als ik je vertel dat het geen van bovenstaande is? Sterker nog, het mooiste, meest glorieuze, absoluut grootste moment van Mozes op aarde was toen hij zijn mannetje stond voor God, smekend om zijn volk, vechten voor hun vergeving. Zijn meest briljante, stralende uur was toen hij zijn eigen leven en toekomst op het spel zette en zei: "God, als ze gaan, ga ik ook! Als U weigert om deze zondaren te vergeven, dan moet mijn naam uit Uw heilige Tora worden gewist!" Het was door middel van de totale toewijding van Mozes aan zijn mensen dat hij, de trouwe herder zijn kudde redde van de ondergang. En God zelf was blij met de woorden van Zijn uitverkoren herder en accepteerde zijn verzoek.

Dus het ontbreken van de naam van Mozes in deze parasja is verre van negatief, maar gaat gepaard met een diepgaande zegen. De naam Mozes wordt niet gezegd, maar v'atah- "en jij." Een naam is alleen een naam, maar hier praat God met Mozes direct in de tweede persoon. Jij. En het "jij" vertegenwoordigt iets veel diepers dan alleen maar een naam; het is het "jij" als symbool van de spirituele essentie van Mozes. En wat is diens essentie? Zijn onverschrokken inzet voor zijn volk, wat er ook gebeurt, zelfs als het op zijn eigen kosten gaat.

Dit is de ziel van Mozes, de trouwe herder. De jij die verder gaat dan de oppervlakkige, en verder dan welke willekeurige naam dan ook. Het vertegenwoordigt de diepste kern van zijn "neshama" (ziel), dieper dan welke benaming of gedetailleerde beschrijving ook zou kunnen geven.

Mozes' naam mag ontbreken, maar zijn geestelijke aanwezigheid wordt gevoeld op een manier die geen naam ooit recht kon doen. Mogen al onze leiders hiervan kennis nemen en zich hierdoor laten inspireren.

Voetnoten

1 De Tora's laatste boek, Deuteronomium, bestaat geheel uit Mozes' laatste woorden aan het volk van Israël voor zijn overlijden uitgesproken.

Bron: The Missing Moses door Yossy Goldman

Aantekeningen

Home Malben

Begrippenlijst

printer

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, boven-natuurlijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken. Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.