BSD

Het buitengewone geheim van Rachel

Op 11 Chesjwan 1) is het de jaardag van de aartsmoeder Rachel. Het artikel dat hieronder volgt geeft ons een bijzondere kijk op aartsmoeder Rachel.

'Toen ik [Jacob] uit Padan kwam, is Rachel onderweg naar het land Kanaän onder mijn ogen gestorven, terwijl er nog maar eindje te gaan was om bij Efrat te komen, heb ik haar onderweg naar Efrat, dat is Bethlehem, begraven'. Genesis 48:7.

'En ik heb haar zelfs niet in Bethlehem in het bevolkte deel van het Heilige Land begraven.....maar je moet weten dat ik haar daar op hemels bevel heb begraven opdat zij haar kinderen zou ondersteunen. Wanneer [de Babylonische generaal] Nebuzaradan [de Israëlieten] in ballingschap laat voeren en zij daar langs komen, dan zal Rachel uit haar graf rijzen en wenen en om erbarmen voor hen smeken, zoals er gezegd is: 'Een stem is gehoord van de hoogte, geklaag en bitter geween, Rachel beweende haar kinderen.' En HaSjem antwoordde haar, 'Er is een beloning voor je werk....... en de kinderen zullen naar hun eigen grenzen terugkeren.' Jeremia 31:14-16, uit het commentaar van Rasji op Genesis 48:7 dat uit Pesikta Rabbati 3 komt.

De Midrasj verklaard het 'werk' waarvoor Rachel beloond werd met de verzekering van HaSjem dat haar kinderen weer naar Israël zouden terugkeren: nadat de Joden in de ballingschap van Babel werden gevoerd, kwamen de aartsvaders, de aartsmoeders en Mozes bij HaSjem om HaSjem te verzoenen en probeerden hemels erbarmen voor hun kinderen op te wekken. Een ieder van hen beriep zich op de verschillende grote daden die hij of zij hadden gedaan en vroegen HaSjem om hun bewezen gunsten met erbarmen voor de Joden te beantwoorden.

Maar HaSjem zwichtte niet. Toen kwam Rachel binnen en verklaarde, 'O Heer der wereld, overweeg eens wat ik voor mijn zuster Leah heb gedaan. Al het werk dat Jacob voor mijn vader heeft gedaan was alleen maar voor mij. Toen ik met Jacob zou huwen, brachten zij echter mijn zus Leah. Ik heb niet alleen gezwegen, maar ik heb haar ook de geheime afgesproken tekenen die Jacob en ik van te voren hadden vastgesteld - die bedoeld waren om een eventuele ruil te voorkomen - gegeven. HaSjem antwoordde haar: je hebt je kinderen goed verdedigd. Er is een beloning voor je daad en voor je rechtvaardigheid. Ween niet meer opdat je ogen niet meer met tranen worden bevochtigd, want er is een beloning voor je werk zegt HaSjem en zij zullen terugkeren uit het land van de vijand. En er is hoop voor de toekomst zegt HaSjem, en de kinderen zullen naar hun eigen grenzen terugkeren.

Waarom was de daad van Rachel zoveel meer waard in de ogen van HaSjem dan de bekwaamheden van alle andere pleiters? Waarom was haar moedige daad waardevoller dan de bereidheid van Abraham om zijn zoon te offeren of van het toegewijde veertigjarig leiderschap van Mozes over de strijdlustige Israëlieten

Misschien kan deze vraag beantwoord worden met het bestuderen van de geldigheid van het huwelijk van Jacob met Rachel en Leah. Hoe was het mogelijk dat Jacob met hen beiden huwde terwijl de Tora toch duidelijk een man verbiedt met twee zusters te trouwen? Nachmanides 2 verklaart dit als volgt: de aartsvaders leefden voordat de mitzvoth verplicht werden op de berg Sinai en dat zij de mitzvoth van de Tora alleen in het land Israël nakwamen. Daarom was het Jacob 'toegestaan' om met twee zusters te huwen tijdens zijn verblijf in Padan Aram.

Nachmanides volgt deze lijn en brengt Jacob's echte en ongeschreven reden naar voren voor het niet begraven van zijn meest geliefde vrouw in de spelonk van Machpela en dat hij deze plek voor Leah bewaarde. Eenvoudig gezegd was Jacob beschaamd om zijn tweede vrouw, de vrouw die hij 'illegaal' had getrouwd naar het familiegraf te brengen. Wat zouden Abraham, Sara, Isaac en Rebecca over deze daad zeggen. Verder verklaart Nachmanides dat dit ook de echte reden is waarom Rachel onmiddellijk met de komst van Jacob naar het land Israël is gestorven: het heilige land Israël kon de tweede vrouw van Jacob niet tolereren.

Rachel was een profetes en zij was tevens een zeer geleerde en wijze vrouw. Toen zij haar 'geheime afspraken' aan Leah had doorgegeven, wist zij dat haar zus de eerste en enig geldige vrouw voor de wet van Jacob zou zijn. Rachel was volledig op de hoogte van de gevolgen van deze opoffering. Zij begreep dat, zelfs in het geval dat Jacob zou instemmen om haar als tweede vrouw te nemen, zij nooit met haar geliefde man zou kunnen leven wanneer hij naar het land van zijn voorvaders zou terugkeren. Haar kinderen zouden door haar dienstmaagd Bilhah worden opgevoed en zij zou haar kleinkinderen niet kunnen meemaken. Maar bovenal zou zij niet naast Jacob en de heilige schoonfamilie in de spelonk van Machpela kunnen rusten. In plaats daarvan zou zij voor duizenden jaren geheel alleen aan de kant van een afgelegen weg begraven liggen en daar de ge'ula, de verlossing, en de opstanding van de doden afwachten. Rachel offerde alles op, zowel haar fysieke als haar spirituele toekomst, ter wille van haar zus

De aartsvaders en Mozes waren grote mensen. Maar zij bezaten niets dat ook maar een spoor van de zelfopoffering van Rachel in zich had.

Moeder Rachel heeft voor ons geweend en HaSjem heeft haar gepleit gehoord. Het staat wel vast dat zij, ondanks het verzoek van HaSjem om op te houden met haar geween en met haar tranen, doorgaat met wenen totdat zij zal zien dat de belofte van HaSjem realiteit is geworden. Maar misschien wacht HaSjem erop dat de kinderen van Rachel zich als Rachel zullen gedragen. Misschien zal nog een daad van totale opoffering van een Joodse man of vrouw, eindelijk een glimlach op het gezicht van Rachel bezorgen.

Geschreven door Naftali Silberberg, Chabad.org

Vertaald uit het Engels door Jaël

1) Voor het jaar 2014 is dit op 4 november.
2) Nachmanides is de naam voor Rabbi Moshe ben Nachman Girondi (ook wel de Ramban genoemd) en leefde van 1194-1270 in Spanje. Hij was een zeer geleerde en vooraanstaande rabbijn, een Bijbel commentator en nog vele andere vaardigheden.


Aantekeningen

Home Malben

printer

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Midrash Meervoud is midrashim is een Hebreeuws woord dat op de methode van exegese van Bijbelse teksten duidt. Midrash kan ook verwijzen naar een compilatie van lessen, in de vorm van commentaar over de Tora.

Mitzvah Meervoud Mitzvoth. Is een gebod uit de Tora, een goede daad. Er zijn 248 positieve geboden en 365 negatieve geboden.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.