De mens is een boom

Bron: Breslev.co.il Bsd

Dit Tu B'Shvat is het een jaar geleden dat wij begonnen zijn met het bewerken van onze tuin. Toen wij hierheen verhuisden zag de tuin er zeer verwaarloosd uit, niemand had er in de afgelopen tien jaar wat aan gedaan. Het zat vol met wortels, bouwafval en onkruid.

Het feit dat wij erin slaagden om iets aan de tuin te doen was op zich al opmerkelijk, wij hadden maar weinig geld te besteden en er was ook geen regen. Maar met veel gebeden heeft alles wat wij hebben geplant het overleefd en wel met behulp van ons afvalwater.

Ik heb zoveel geleerd van het opruimen van de tuin en van het planten daarin dat daar bijzondere relevante lessen bijzitten voor mensen die zichzelf en hun familie proberen te 'transplanteren'. Ik wil graag enkele van die lessen met de lezers van Breslev Israël delen. Het eerste gedeelte gaat over de lessen van de bomen; en met Hashems hulp zal het tweede gedeelte van de lessen over onkruid gaan.

Er bestaat een joods gezegde dat de mens een boom is. Voordat ik naar Israël emigreerde heb ik nooit goed begrepen wat hiermee bedoeld werd, maar zoals gezegd wordt: de lucht van het land Israël maakt een mens wijs.

In het Hebreeuws luidt het woord voor regen GeSHeM en het woord voor materialisme is vrijwel hetzelfde: GaSHMiut. Mensen zowel als planten hebben een bepaalde maat van geshem/gashmiut nodig om te kunnen groeien en om te kunnen overleven, maar dat gaat niet vanzelf, met name hier in Israël niet.

Voordat wij ons realiseerden hoe zwaar de droogte afgelopen jaar was, had ik plannen gemaakt om de dingen die ik in Engeland had gezien en waar ik van hield, om die ook hier te doen; prachtige grasvelden, acers en astilbes; allemaal planten die veel en veelvuldig water nodig hebben. Je kan ze hier laten groeien, maar in een echte droge periode gaan zij al snel dood.

Toen ik mij realiseerde dat water, geshem/gashmiut, niet overvloedig in Israël aanwezig is en zeker niet tijdens droogte, toen begreep ik dat ik planten moest uitzoeken die bestendig zijn tegen een droog en heet klimaat: olijfbomen, oleanders, lavendel, wijnranken en palmbomen.

Hierdoor begreep ik ook dat niet elke 'levensstijl' in Israël past. Het is erg moeilijk om de levensstijl die grote salarissen/winkeluitstapjes/vakanties en luxe omvat, hier te handhaven, een klein beetje 'droogte' en zij gaan al snel dood.

Voordat ik emigreerde, ontmoetten mijn man en ik een aantal mensen wier aspiraties om in Israël te leven op deze manier waren afgestorven. In één geval was er sprake van een man die een mooi huis en een goede baan had in Israël, maar hij is weer teruggegaan naar Engeland omdat hij wist dat hij daar vijf keer zoveel kon verdienen met hetzelfde werk. Een ander echtpaar verliet Israël omdat het werk van de man niet voldoende opleverde, en zij wilden een 'comfortabeler leven' leiden dat Londen hen kon aanbieden, tenminste in financieel opzicht.

Maar zij vergaten daarbij dat een boom niet alleen water nodig heeft, maar ook zon.

Het volgende wat ik leerde was dat 'timing' belangrijk was. Zelfs een robuuste, zon liefhebbende plant zou het moeilijk vinden om wortel te schieten op een rotsachtige bodem in hartje zomer. De beste periode om te planten was Rosh Hashana – Nieuwjaar - , wanneer de grond voldoende opgewarmd is en de regen in aantocht is, en Tu B'Shvat, wanneer de regen al gevallen is.

Het spreekt voor zich dat er een ideale periode voor alles is, zelfs voor het emigreren naar Israël - aliya. Mis je de ideale tijd dan zul je je extra moeten inspannen en meer moeten bidden om het tot stand te laten komen.

Een volgend punt was dat de planten die het beste kunnen overleven en kunnen groeien met weinig of helemaal geen toegevoegde irrigatie, maar juist met de regen die Hashem ons voorziet, de kleine planten en stekjes waren.

Hoe jonger zij zijn des te beter zij zich kunnen aanpassen. Een olijf-stekje kan wortel schieten onder de meest moeilijke condities, met weinig water en op rotsachtige bodem. Het zal leven, overleven en zelfs groeien. Maar een honderd jaar oude olijfboom die getransplanteerd wordt heeft een enorme hoeveelheid TLC 1) nodig, ook al staat het op de beste plek in de tuin met de beste grond en met een heleboel water, dan kan de olijfboom toch nog doodgaan.

Alweer, deze les verklaarde zichzelf goed, maar toen kwam Hashem met nieuwe informatie waarbij ik stomverbaasd stond.

Wij konden ons geen druppel-irrigatie systeem veroorloven, en daarom begon ik te lezen wat de beste methode is om planten met de hand van water te voorzien. Wanneer een plant geschikt is voor het klimaat dan is de beste manier om het water te geven zoals dat in de natuur voorkomt dat betekent hier dus op onregelmatige tijden, maar wel met zware regens in het winterseizoen en vrijwel niets tijdens de zomer.

De eerste paar jaar moet de tuinman de plant van zo weinig mogelijk water voorzien, zonder dat die doodgaat, opdat de wortels zich zo diep mogelijk in de grond kunnen vastzetten. Op deze manier kan de plant tegen een droogte-stootje en verzekert het de kans om goed te overleven in de toekomst. Dit doe je door eens in de twee week de plant van een heleboel water te voorzien.

Druppel-irrigatie daarentegen belet de plant om diep te wortelen, de wortels blijven aan de oppervlakte. Dat is goed zolang zij water krijgen, maar zodra het water wordt afgesloten dan gaat de plant vrijwel direct dood.

Oppervlakkig gezien leek het erop dat de planten en bomen die op 'natuurlijke' wijze van water werden voorzien in het eerste jaar niet erg groeiden. De plant had al zijn energie nodig om wortel te schieten. De druppel-irrigatie planten en bomen zagen er daarentegen in eerste instantie veel mooier en groter uit omdat zij al hun energie besteedden aan de takken en de bladeren. Maar in het tweede of derde jaar haalden de bomen met hun diepe wortels de topzware druppel-irrigatie-bomen in en werden zij zelfs nog groter.

Toen ik dit zag, herinnerde ik de uitspraak dat 'de mens een boom is' en toen dacht ik aan al die mensen die een gemakkelijker aliya hadden dan wij. Al die mensen die direct een baan vonden, de mensen die direct een geschikte gemeente vonden om in te wonen, al diegenen die van het ene comfort in het andere rolden.

Aan de buitenkant gezien leek het erop dat hun aliya veel beter en succesvoller was dan onze aliya. Het leek erop dat zij regelmatiger water en aandacht van Hashem kregen zonder al te veel stress, terwijl wij met maandenlange droogte hadden te kampen.

Dat was op dat moment moeilijk te begrijpen. Maar toen ik de les begon te leren over hoe je een boom in het land Israël plant, toen werden de dingen duidelijk. Ik zag dat de tijden van 'droogte' toen wij geen werk hadden, en een heleboel schulden hadden, dat wij onze woonplek niet konden vinden, dat het leven letterlijk onvruchtbaar en dor was, toen zat er niets anders op dan om onze emuna diep te laten wortelen en daardoor strekten wij ons echt uit naar onze Schepper die ons van levenskracht voorziet.

Aan de buitenkant leek het erop dat wij stilstonden, soms leek het er zelfs naar dat wij wegkwijnden, of wat Hashem verhoede, zelfs stervende waren. Maar onze wortels gingen steeds dieper en onze verbinding met Hashem en het land Israël werd steeds sterker.

Lang geleden realiseerden wij ons dat er gewoon geen andere plek in de wereld is waar wij wilden leven. Wij raakten gewend aan de periodes van 'droogte' en wij leerden daarmee te leven en het beste ervan te maken met de gashmiut/geshem die Hashem ons stuurde.

De laatste paar jaar begon de 'buitenkant' van de aliya de wortels in te halen. Baruch Hashem en mijn man heeft nu een goede baan. Baruch Hashem, wij hebben nu een mooi huis (met een lage hypotheek) in een mooi deel van het land Israël. Baruch Hashem, onze kinderen doen het goed op school en zij groeien op als Israëlisch, in de goede zin van het woord. Baruch Hashem, mijn man leert elke dag Tora in een goede yeshiva. Baruch Hashem, wij zijn nu echt begonnen te bloeien.

Er zijn mensen die een druppel-irrigatie nodig hebben om in Israël te blijven wonen. Het is wonderbaarlijk dat zij hun hele familie hebben 'getransplanteerd' en dat de Hoofd-tuinman precies weet wie wat nodig heeft om te kunnen bloeien. Maar wanneer je met deze mensen spreekt dan verneem je dat hun wortels niet echt diep zitten. Je ziet dat hun aliya zich op een oppervlakkig niveau bevindt, en wanneer er sprake zal zijn van een echte 'droogte' dan zullen zij de eersten zijn die hun koffers pakken, wat Hashem verhoede.

Wanneer je met de andere mensen spreekt, diegenen die een 'natuurlijke watervoorziening' van de Hoofd-tuinman ontvangen, dan begrijp je onmiddellijk dat zij bestemd zijn om hier te blijven. Hun wortels gaan zo diep en hun ervaringen hebben alleen maar hun band met Israël en met Hashem en het joodse volk verstevigd.

Onze wijzen vergelijken het joodse volk met een olijfboom: elke joodse ziel was geschapen om in het land van Israël te gedijen, maar na zo'n lange periode van ballingschap is deze kennis verloren gegaan of verward geraakt.

Velen van ons zijn zo aan de non-stop geshem/gashmiut in de ballingschap gewend geraakt, dat wij zonder dat dood zullen gaan. Het tegenovergestelde is waar. De werkelijkheid is echter dat wanneer je een plant die bestand is tegen een heet en droog klimaat, opeens van een heleboel water voorziet, dat je dan de levensduur van deze plant verkort. Soms gebeurt het dat het overvloedige water de wortels doet verrotten of er ontstaat schimmel of andere ziektes die de plant ernstig kunnen beschadigen.

In andere gevallen ziet de plant er goed uit, misschien zelfs mooier dan wanneer het op een natuurlijke basis van water voorzien wordt, omdat alle energie in zijn uiterlijkheid wordt gestopt in plaats van in zijn wortels, maar de plant zal een kortere levensduur hebben. Het overvloedige water veroorzaakt eveneens dat de plant te weinig energie overhoudt om te groeien en uit te breiden. In plaats van een levensduur van twintig jaar halveert de plant zijn levensduur.

Opnieuw deze les is duidelijk.

Zelfs in een jaar van droogte, met een minimum hoeveelheid aan water, gedijden onze bomen en planten. Zij groeiden sneller dan alle andere planten die ik in mijn leven had gezien, zelfs in het regenachtige Londen. Het was bijna toverachtig.

Een mens is een boom. Streef er dit Tu B'Shvat naar om je familieboom op de juiste plek te zetten, en vertrouw op de Hoofd-tuinman dat Hij je van de optimale voorwaarden mag voorzien die jij en je familie nodig hebben om te kunnen bloeien.

Noot van vertaler. 1) TLC = Tender Loving Care= aandacht, liefde en zorg.

Geschreven door Rivka Levy. Vertaald uit het Engels door Daniella.
Bron: Men is a tree

Aantekeningen

Home Malben

Begrippenlijst

printer

Baruch Hashem Geprezen zij G-d.

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, bovennatuur-lijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Gemorra is de zorgvuldige bewerking, in de 2e tot 5e eeuw van de gewone jaartelling, van de Mishna, die dient als het fundament van de Joods wet.

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Mishna is de mondelinge Tora door God aan Mozes gegeven, uiteindelijk gecodificeerd door Rabbi Akiva, zijn leerling Rabbi Meir, en zijn leerling Rabbi Yehuda HaNassi, 1e tot 2e eeuw van de gewone jaartelling.

Talmoed is de Joodse mondelinge Tora omvattende de Mishna en de Gemorra. De Gemorra is een verslaglegging van discussies tussen joodse geleerden uit de derde tot en met de zesde eeuw van de gangbare jaartelling. De debatten in de Gemorra zijn zeer uitgebreid en gaan over allerlei onderwerpen zoals wiskunde, recht, geschiedenis enzovoorts. Betreffen het uitspraken over de leer dan spreekt men van 'halacha' waar de term 'halachisch' van is afgeleid. Andere uitspraken worden 'agada' genoemd en behelzen meer verhalende zaken. Mishna is mondelinge Tora door God aan Mozes gegeven, uiteindelijk gecodificeerd door Rabbi Akiva, zijn leerling Rabbi Meir, en zijn leerling Rabbi Yehuda HaNassi, 1e tot 2e eeuw van de gewone jaartelling.

Teshuva is letterlijk "terugkeren"; het betreft het proces van boetedoening voor de begane zonden. Hierdoor verandert hij als mens door in plaats zichzelf te dienen gaat hij Hashem en de naaste dienen. Er zijn vier stappen in het Teshuva proces: 1. Belijden aan Hashem wat hij verkeerd gedaan heeft. 2. Berouw tonen dat hij tegen Hashem's wil heeft gehandeld. 3. Aan Hashem vergeving vragen zoals een kind aan zijn vader om vergeving vraagt. 4. De verplichting op zich nemen om zijn uiterste best te doen niet weer terug te vallen.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.

Tu B'Shevat is het feest van "Het Nieuwjaar van de bomen.

Yeshiva is een Talmoedschool waar in hoofdzaak Talmoed en Tora wordt bestudeerd.