BSD

Leiderschap in een tijd van crisis

licht

De parasja van Massei (Numeri 33:1-36:13) wordt altijd gelezen in het midden van de Drie Weken. Dit is de tijd waarin we, als volk, collectief onze twee grootste nederlagen gedenken. Het symbool van de natie was de Tempel in Jeruzalem, en daarom was de verwoesting van de Tempel het symbool van de nederlaag. Dit gebeurde twee keer, de eerste keer in de zesde eeuw voor de gewone jaartelling, en de tweede keer in de eerste eeuw van de gewone jaartelling. In beide gevallen gebeurde dit als gevolg van slecht leiderschap.

De eerste nederlaag is ongeveer drie eeuwen voordat het gebeurde in gang gezet door een rampzalige beslissing van de kant van Rehabeam de zoon van koning Salomo. Het volk was onrustig tijdens het laatste deel van het koninkrijk van Salomo. Het voelde dat hij met name tijdens de bouw van de Tempel het volk een te zware last had opgelegd. Toen hij stierf, kwamen ze naar zijn zoon en opvolger en vroegen hem om de lasten te verlichten. De raadgevers van zijn vader vertelde hem om in te gaan op hun verzoek. Ze gaven hem één ​​van de mooiste adviezen ooit aan een leider gegeven: als jij de mensen dient, dienen ze jou. 1) Rehabeam luisterde niet. Het koninkrijk viel uiteen. De nederlaag voor beide helften - de noordelijke en zuidelijke koninkrijken - was onvermijdelijk en slechts een kwestie van tijd. Zoals Abraham Lincoln zei: "Een huis dat in zichzelf verdeeld is kan niet blijven bestaan."

De tweede nederlaag, in de tijd van de Romeinen, was het resultaat van een volledige instorting van het leiderschap tijdens de late Tweede Tempel periode. De Hasmonese koningen, die het Hellenisme versloegen, bezweken eraan. Het priesterschap werd gepolitiseerd en corrupt. Maimonides schrijft in zijn brief aan de wijzen van Marseille, 2) dat de Tweede Tempel viel omdat joden geen militaire strategie en wetten van verovering hadden geleerd. De Talmoed zegt dat de Tempel viel als gevolg van onnodige haat. Josephus vertelt ons dat het gebeurde als gevolg van conflicten binnen de krachten die Jeruzalem verdedigden. Alle drie verklaringen zijn waar en maken deel uit van hetzelfde verschijnsel. Als er geen effectief leiderschap, binnen de groep bestaat, ontstaat verdeeldheid. Er is dan een intern conflict, de energie wordt verspild en geen coherente strategie komt naar voren. Opnieuw de nederlaag wordt onvermijdelijk.

In het jodendom is leiderschap geen luxe, maar een noodzaak. Wij zijn een klein en intens kwetsbaar volk. Geïnspireerd, stijgen wij tot grootheid. Ongeïnspireerd, vallen wij.

Maar er zit, vreemd genoeg, een diepe positieve boodschap in de Drie Weken. Want het is een feit dat het Joodse volk die nederlagen overleefde. Het heeft niet alleen overleefd. Het herstelde zich en kwam er sterker uit te voorschijn. Het werd in de meest positieve zin, een volk van overlevenden. Wie gaf het die kracht en moed?

Het antwoord is, drie leiders wier namen onuitwisbaar zijn in verband met de Drie Weken: Mozes, wiens boodschap aan de generaties, aan het begin van Deuteronomium, altijd wordt gelezen op de Sjabbat vóór Tisha B'Av; Jesaja, wiens visie die dag zijn naam geeft als Shabbat Chazon; en Jeremia, de profeet die de vernietiging voorzag en wiens woorden de profetenlezingen vormen voor twee van de Drie Weken.

Wat maakte deze mannen tot grote leiders? Ze waren allemaal kritisch over hun tijdgenoten - maar dat zijn de meeste mensen. Het is geen vaardigheid om criticus te zijn. Alle drie voorspelden de ondergang. Maar Jeremia zelf wees erop dat het voorspellen van de ondergang een optie is zonder-risico. Als slechte dingen gebeuren, heb je gelijk gekregen. Zo niet - dan is het duidelijk dat God besloot compassie te hebben. 3)

Dus wat maakte Mozes, Jesaja en Jeremia anders? Wat maakte hen tot grote leiders? In het bijzonder, wat maakte hen leiders in moeilijke tijden, en dus leiders van alle tijden? Drie dingen zetten hen apart.

Het eerste is dat ze allemaal profeten waren van hoop. Zelfs in hun donkerste momenten waren ze in staat om door de donkere wolken van rampspoed de heldere hemel daarbuiten te zien. Ze waren geen optimisten. Er is een verschil tussen optimisme en hoop. Optimisme is het geloof dat dingen beter zullen gaan. Hoop is de overtuiging dat als we samen hard genoeg werken, we de dingen beter kunnen maken. Er is geen moed voor nodig om een ​​optimist te zijn, maar wel moed, wijsheid en een diep begrip van de geschiedenis en de mogelijkheid en het vermogen om te communiceren, om een ​​profeet van hoop te zijn. Dat is wat Mozes, Jesaja en Jeremia hadden.

Hier is Mozes:
Het zal gebeuren, wanneer al deze dingen, de zegen en de vervloeking die ik u voorgehouden heb, over u komen, dat u het weer ter harte zult nemen onder alle volken waarheen Hashem, uw God, u verdreven heeft. En u zult zich bekeren tot Hashem, uw God, en Zijn stem gehoorzaam zijn, u en uw kinderen, met heel uw hart en met heel uw ziel, overeenkomstig alles wat ik u heden gebied. Dan zal Hashem, uw God, een omkeer brengen in  uw gevangenschap en Zich over u ontfermen. Hij zal u weer bijeenbrengen uit al de volken waarheen Hashem, uw God, u verspreid had. Al bevonden uw verdrevenen zich aan het einde van de hemel, toch zal Hashem, uw God, u vandaar bijeenbrengen en u vandaar weghalen. 4)

Hier is Jesaja:
Ik zal uw leiders teruggeven als vroeger, en uw heersers als in het begin. Daarna zult u genoemd worden: stad van de gerechtigheid, trouwe stad. 5)

En dit is Jeremia:
Zo zegt Hashem: "Bedwing uw stem van geween, en uw ogen van tranen, want er is loon voor uw werk, spreekt Hashem. Zij zullen uit het land van de vijand terugkomen, en er is hoop voor uw nakomelingen, spreekt Hashem, uw kinderen zullen terugkomen naar hun gebied." 6)

Het punt in alle deze drie profetieën is dat ze werden uitgesproken in de wetenschap dat er slechte dingen stonden te gebeuren voor het Joodse volk. Ze spreken niet gemakkelijk over hoop; ze spreken over hoop als gered uit het dal van de wanhoop.

Een tweede kenmerk dat Mozes, Jesaja en Jeremia anders waren, was dat ze hun kritiek in liefde uitspraken. Jesaja zei in naam van God misschien wel de mooiste woorden ooit gesproken tot het Joodse volk: "Want al zouden bergen wijken en heuvels wankelen, Mijn goedertierenheid zal van u niet wijken en het verbond van mijn vrede zal niet wankelen, zegt Hashem. 7) Jeremia, in het midden van zijn kritiek op het volk, zei in de naam van God, "Ik denk aan u, aan de genegenheid van uw jeugd, aan de liefde van uw bruidsdagen, toen u achter Mij aan ging in de woestijn, in een land waarin niet wordt gezaaid." 8)

De liefde van Mozes voor de mensen was duidelijk in elk gebed dat hij namens hen zei, vooral nadat ze het gouden kalf hadden gemaakt. Bij die gelegenheid zei hij tegen God: "Nu, vergeef toch hun zonde, maar zo niet, wis mij dan uit het boek dat U hebt geschreven" (Exodus 32:32).

Hij was bereid zijn leven te geven voor zijn volk. Het is gemakkelijk om een ​​criticus te zijn, maar de enige effectieve critici zijn degenen die echt liefhebben - en laten zien dat zij degenen die zij bekritiseren liefhebben.

Ten derde, Mozes, Jesaja en Jeremia waren de drie profeten die, meer dan alle anderen, spraken over de rol van de joden en Israël in het kader van de mensheid als geheel. Mozes zei: "Houd de geboden, want zij zijn uw wijsheid en inzicht in de ogen van de volken." 9)

Jesaja zei in de naam van God: "U bent mijn getuigen.....dat ik God ben" 10) en ".....Ik zal je stellen tot een verbond voor het volk, tot een licht voor de heidenvolken, om blinde ogen te openen, om gevangenen te redden uit de kerker, en uit de gevangenis die in duisternis zitten." 11)

Jeremia was de leider, die voor alle tijden de rol van de joden in de diaspora heeft gedefinieerd: "Zoek de vrede voor de stad waarheen Ik u in ballingschap heb gevoerd. Bid ervoor tot Hashem, want in haar vrede zult u vrede hebben." 12) - de eerste verklaring in de geschiedenis van wat het is om een ​​creatieve minderheid te zijn.

Waarom is dit universele perspectief van belang? Omdat degenen die alleen zorg hebben voor hun eigen volk chauvinisten zijn. Zij creëren valse verwachtingen, kleine en egoistische emoties en bravoure in plaats van echte moed.

Mozes had laten zien (toen hij de dochters van Jethro redde van de lokale herders, Exodus 2:17) dat hij zowel voor de niet-Israëlieten als de Israëlieten zorgde.

God vertelde Jeremia om een ​​"profeet voor de volkeren" te zijn en niet alleen voor Israel. 13)

Jesaja toonde, in één van de meest opmerkelijke profetieën van alle tijden, net zoveel zorg voor Egypte en Assyrië, de vijanden van Israël, als voor Israël zelf. 14)

Grote leiders zijn groot wanneer ze niet alleen de zorg hebben voor hun eigen volk - iedereen doet dat behalve een zelf-hater - maar omdat zij zorg hebben voor de mensheid. Dat is wat zorgt voor hun toewijding aan eigen volk, zijn waardigheid en morele kracht.

Om een ​​middel van hoop te zijn, om de mensen lief te hebben die je voorgaat en hun horizon verbreedt, om de mensheid te omarmen als een geheel, dat is het soort leiderschap dat mensen de mogelijkheid geeft om te herstellen van de crisis en voort te gaan. Dat is wat Mozes, Jesaja en Jeremia maakte tot drie van de grootste leiders van alle tijden.

Voetnoten

1) I Koningen 12:7.
2) Engels vertaling beschikbaar in Isadore Twersky, A Maimonides Reader (Behrman House, 1976), pp. 463ff.
3) Zie Jeremia 28; Mishneh Torah, Hilchot Yesodei ha-Torah 10:4.
4) Deuteronomium 30: 1-4.
5) Jesaja 1:26.
6) Jeremia 31:16-17.
7) Jesaja 54:10.
8) Jeremiah 2:2.
9) Deuteronomium 4:6.
10) Jesaja 43:12.
11) Jesaja 42:6-7.
12) Jeremia 29:7.
13) Jeremia 1:5.
14) Jesaja 19:19-25.

Door Rabbi Jonathan Sacks. Bron: Leadership at a Time of Crisis

Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken.

Aantekeningen

Home Malben

Begrippenlijst

printer

De Drie Weken De vastendag van 17 Tammoez markeert het begin van de Drie Weken; de periode vanaf 17 Tammoez tot en met 9 Aw. Een treurtijd waarin de treur steeds verder toeneemt en culmineert in de dag van 9 Aw. Vanaf 17 Tammoez volgen eerst de dagen tot de eerste dag van de maand Aw.  Daarna de Negen dagen, n.l. de eerste negen dagen van de maand Aw; vervolgens de week waarin de dag van 9 aw valt (dus vanaf zondag tot 9 aw) en vervolgens 9 Aw zelf, waarbij de treur-gedragingen weer afnemen na het middaguur. Enkele treur-gedragingen duren zelfs nog vort tot op de 10e Aw.

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, bovennatuurlijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.