BSD

Wat is Hashgacha?

voorzienigheid Verwant woord: toezicht.

Wat het is

Meestal wordt het vertaald met voorzienigheid, in theologische termen, betekent hashgacha dat God niet alleen weet wat er gaande is hier beneden, maar zich ook bezig houdt met het toezicht daarop. Hashgacha is een soort twee-wegen interactie tussen Schepper en schepping, waarbij een ieder reageert en op de ander en op elkaar inwerkt. We vinden het terug in de Psalmen: "Vanuit zijn woonplaats overziet hij alle bewoners van de aarde." Psalm 33:14.

Hashgacha is een belangrijk onderscheid tussen de joodse en heidense kosmologie. De heiden gelooft in het algemeen ook in een oppergod, echter, die godheid wordt beschouwd als één die te verheven is om zich te bukken om het toezicht te houden over deze nederige wereld. Heidense filosofen als Aristoteles overwegen dat God's wijsheid in het ideale geval tijdelijk betrokken is bij werelden buiten onze eigen wereld. De verhalen van de Tora en de verklaring dat de ene opperste God, de God is die gaat over alle krachten van de natuur, is een directe confrontatie met deze manier van denken.

Twee benaderingen

Hoewel, zonder uitzondering, de klassieke joodse denkers God's grondige heerschappij en alwetendheid "van de horens van de wilde runderen tot de kleinste luis" 1) erkennen, kunnen toch, binnen de klassieke joodse teksten, twee verschillende benaderingen met betrekking tot Zijn hashgacha worden onderscheiden:

Vanuit de letterlijke betekenis van de bijbelse, talmoedische en midrasj teksten ontstaat een overzicht van God dat nauw betrokken bij elk detail van zijn werken, zelfs "aan het vee zijn voedsel geeft, en de jonge raven als zij roepen." Psalm 147:9

De filosofen van het jodendom, echter, zagen God in een meer passieve rol. Voor hen correspondeert de mate van goddelijke begeleiding rechtstreeks aan iemands transcendentie van aardse zaken. Een tzaddik staat volledig onder God's toezicht in elk detail van zijn leven, terwijl een grof, materialistisch iemand zich beweegt in een wereld van toevalligheden, natuurlijke oorzaken samen met dieren en flora. In dit lagere domein, achten de filosofen de hashgacha alleen van toepassing voor zover een gebeurtenis van invloed is op het goddelijk plan. Maar zelfs volgens deze zienswijze heeft, "verandering van omstandigheden zijn oorsprong in Hem, want alles komt voort uit Hem en wordt gecontroleerd door Zijn toezicht." 2)

De Baal Shem Tov heeft het voorrecht van de herinvoering van het idee van hashgacha pratit - gedetailleerde goddelijke begeleiding van elke gebeurtenis en elk schepsel. Rabbi Schneur Zalman van Liadi, een van de belangrijkste vroege voorstanders van de chassidische gedachte, formuleerde een rationele basis voor deze visie, daarbij hashgacha koppelend aan een ander essentieel thema in het joodse denken, de voortdurende schepping.

Waar neemt het je mee naartoe?

Het geloof in hashgacha van de Schepper vormt de basis voor bitachon. Gewoon door je geloof in Zijn hashgacha hef je jezelf op tot een niveau waarop God nauw betrokken is in je leven, in een open en positieve manier.

Iemand die in hashgacha pratit gelooft vindt God in alles wat hij/zij ziet en hoort. Elk facet van het leven wordt een andere mogelijkheid om je te verbinden met de Oneindige, en daarmee een andere reden voor een viering.

VOETNOTEN
1 Talmud, Avoda Zara 3b.
2 Joseph Ergas, Shomer Emunim.

Door Tzvi Freeman

Bron: Hashgacha

Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken.

Aantekeningen

Home Malben

Begrippenlijst

printer

Emuna is het standvastig geloof in een enige, soevereine, alwetende, welwillende, geestelijke, bovennatuurlijke en almachtige Schepper van het universum, die wij God noemen. Emuna bestaat uit drie niveaus: Niveau één is het geloof in de Goddelijke Voorzienigheid; Niveau twee is het geloof dat Hashem alles doet wat het beste voor ons is; Niveau drie is het geloof dat Hashem alles doet met een specifiek doel. Deze thesen zijn nader uitgewerkt in het boek "The Garden of Emuna".

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.