Hoe de chassidische spion aan de dood ontsnapte

Terugtocht Het was de tijd voordat de grote en wrede oorlog tussen het Franse leger, onder leiding van Napoleon Bonaparte, en het Russische leger van keizer Alexander uitbrak.

Admor HaZaqen wilde zeer graag dat het Russische leger zou zegevieren en bad en smeekte HaSjem vele malen dat de Schepper van de wereld het Russische leger als overwinnaar uit de oorlog zou komen.

De chassieden verbaasden zich hierover en vroegen hun Rabbi: "Waarom wil de Rabbi dat juist keizer Alexander zal overwinnen?" De Rabbi antwoordde hen: " Wanneer Napoleon de overwinning zal behalen dan zullen de joden het economisch beter hebben, zij zullen meer goud en zilver hebben, maar zij zullen zich hierdoor van hun Vader in de hemel verwijderen en zich afscheiden. Wanneer keizer Alexander zal zegevieren dan zullen de joden arm en ellendig zijn, maar hun emuna in HaSjem zal versterkt worden.

Op een dag nodigde Admor HaZaqen zijn chassied uit Wilna, rabbi Mosje Maizelisj, in zijn kamer. Deze chassied was hoog van gestalte en breedgeschouderd en bezat fijne gelaatstrekken. Een ieder die hem aankeek zou onmiddellijk kunnen zien dat hij met een bijzonder wijs en verstandig man had te doen.

En inderdaad was rabbi Mosje Maizelisj een zeer geleerde man. Hij beheerste onder andere ook zes talen: Russisch, Duits, Pools, de Heilige taal, Jiddisj en Frans.

"Mijn leerling rabbi Mosje, ik heb een speciale opdracht voor je", zei Admor HaZaqen zachtjes.

Rabbi Mosje was gewend om door de Rabbi uitgezonden te worden, maar ditmaal voorspelde zijn hart hem, dat er nu sprake zou zijn van een zeer bijzondere opdracht.

"Ik ben met heel mijn hart bereid om de opdracht van de Rabbi uit te voeren", zei rabbi Mosje.

De Rabbi richtte zijn heilige ogen op van de tafel en zei: "Rabbi Mosje, ik wil dat je een spion van het Russische leger wordt! Ga naar het hoofdkwartier van het Franse leger toe en maak je bevriend met de officieren van hun leger. Elke strategie en tactiek die je zult horen of zien moet je aan het Russische leger doorgeven."

"Dat zal ik doen Rabbi!", zei rabbi Mosje Maizelisj en verliet, vergezeld met de zegen van de Rabbi, zijn kamer.

En waarlijk, enkele dagen later slaagde rabbi Mosje erin om de opdracht van de Rabbi uit te voeren. Door zijn enorme wijsheid had hij zich bevriend weten te maken met een hoge officier in het Franse leger en had hij zijn vertrouwen gewonnen. Rabbi Mosje kwam zo zelfs op het hoofdkwartier terecht.

Waarom stemden de Fransen toe dat rabbi Mosje zich op zo'n belangrijke en geheime plek kon begeven? Wel, de Fransen wilden graag, dat hij voor hen documenten en strategieën uit het Russisch en het Pools in het Frans zou vertalen.

Al spoedig mochten alle hoge officieren rabbi Mosje graag. Iedereen hield van hem. Zo was rabbi Mosje op de hoogte van alle strategieën en geheimen van het Franse leger.

Rabbi Mosje reisde regelmatig naar de dichtstbijzijnde stad bij de grens en gaf de strategieën en tactieken van het Franse leger aan het Russische leger door.

Op deze manier redde rabbi Mosje eens het grote wapenmagazijn van het Russische leger in Wilna. Het verhaal gaat als volgt.

Op een dag slaagden de soldaten van Napoleon, op een zeer gewaagde en gevaarlijke wijze, erin om het grote wapenmagazijn van het Russische leger bij de stad Sjwintsjan in brand te steken, en het magazijn te verwoesten. Dat was een zeer grote slag voor het Russische leger. De soldaten wisten zich geen raad en stonden duizend angsten uit. De Russische bevelhebbers vroegen rabbi Mosje uit te zoeken welk magazijn de Fransen de volgende keer van plan zouden zijn met vuur te verwoesten.

Twee dagen later zond rabbi Mosje een briefje met één woord erop: Wilna. Het Russische leger versterkte de bewaking rondom het magazijn van Wilna. Toen de Franse soldaten kwamen om het magazijn in brand te steken, werden zij onmiddellijk gegrepen voordat zij ook maar iets konden uitvoeren.

Tijdens één van de oorlogsdagen zat rabbi Mosje in de geheime oorlogskamer van het Franse leger en luisterde de strategieën van de komende veldslag af. De kaarten lagen door de hele kamer verspreid, aan de muur, op de grond en natuurlijk ook op de tafel. De hoge officiëren waren druk bezig met het vaststellen van hun tactiek en bestudeerden de kaarten aandachtig hoe de stad Wilna te veroveren.

De officieren discussieerden onderling over de beste strategie toen er opeens hard op de deur werd geklopt. De wacht bij de deuropening had geen tijd om de deur te openen, omdat door de deur een man laag van gestalte naar binnen stormde. Het was Napoleon zelf in levende lijve.

Hij schreeuwde met een donderende en kwade stem: "Is er al opdracht gegeven hoe het leger zich op de slag moet voorbereiden?" Plotseling nam Napoleon rabbi Mosje Maizerlisj waar die zich naast de tafel in de hoek van de kamer bevond. "Wie is die vreemde man", vroeg Napoleon, terwijl hij naar rabbi Mosje Maizerlisj wees. Hij naderde met snelle voetstappen in zijn richting en zei in het Frans: "U bent een Russische spion!"

Onmiddellijk daarna legde hij zijn hand op het hart van rabbi Mosje. Waarom deed Napoleon dat? Wel, heel gewoon, wanneer iemand op heterdaad betrapt wordt dan zal hij uit angst beven en het hart zal sneller kloppen. Nu wilde Napoleon controleren of het hart van rabbi Mosje ook sneller zou kloppen. Er gebeurde echter niets. Rabbi Mosje had zich helemaal niet opgewonden en antwoordde: "Ik ben hier slechts een tolk. De hoge officiëren hebben mij in dienst genomen omdat ik de talen die zij nodig hebben machtig ben.

Toen rabbi Mosje na de beëindiging van de oorlog weer heelhuids thuiskwam, vroeg men hem eens op één van de chassidische bijeenkomsten hoe het mogelijk was dat zijn hart werkelijk niet sneller dan normaal klopte, toen Napoleon zei dat hij een spion was en zijn hand op zijn hart legde.

Rabbi Mosje glimlachte en antwoordde hen: "Ik ben de dood ontsnapt, omdat ik een chassied van de Rabbi, Admor HaZaqen, ben.

De chassieden verbaasden zich over dit antwoord en begrepen niet wat hij bedoelde. Rabbi Mosje legde hen uit dat Admor HaZaqen in zijn boekje "Tanya" leert dat een mens met zijn verstand over het hart moet heersen. Dat is wat ik op dat cruciale moment heb gedaan. Mijn verstand gaf mijn hart de opdracht om niet bang te zijn. Daarom klopte mijn hart normaal ondanks de angst die ik op dat moment ondervond.

Uit 101 eerste verhalen voor de chassidische jeugd, deel 2, verhaal 16.

Vertaald uit het Hebreeuws door Jaël.

Admor HaZaqen: Rabbi Shneor Zalman van Ladi was de oprichter van het Chabad chassidisme en was de eerste Rabbi van het Chabad chassidisme, 1745-1812.

Malben - Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken.

Aantekeningen

Home Malben

Begrippenlijst

printer

Chassid is letterlijk een "vroom iemand", maar doelt op volgelingen van de Chassidische beweging, gesticht door Rabbi Yisroel Baal Shem Tov in het begin van de 18e eeuw

Hashem betekent letterlijk: "de Naam" is een vervangende term voor de Almachtige zodat wij niet riskeren Gods naam ijdel te gebruiken.

Tora is letterlijk "instructie"; Er zijn twee betekenissen. De vijf boeken van Mozes zijnde Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium en meer in het algemeen verwijst het naar de Joodse leer en wat wij ten onrechte het Oude Testament noemen.